Jednak w celu uniknięcia nieporozumień proszę zwrócić uwagę na to, że w porównaniu skuteczności administracji podatkowej i celnej, Łotwy i Estonii trzeba wziąć pod uwagę szereg czynników obiektywnych.

To właśnie z inicjatywy SRS w ramach współpracy krajów Bałtyckich jeszcze w 2014 roku został uruchomiony projekt "ocena Porównawcza krajów Bałtyckich (Estonii, Łotwy i Litwy) w sferze podatkowej i celnej, administracji i walki z przestępczością". Jednak przedstawiciele wszystkich stron uznali, że takie porównanie jest problematyczne i trudne w związku z różnymi przepisami rozporządzenia i praktyką administracji podatkowej.

Jeśli chcemy porównać jakość i koszty administracji podatkowej i celnej, Łotwy i Estonii, musimy wziąć pod uwagę kilka ważnych czynników. Na przykład, na Łotwie i w Estonii nieco inaczej stosuje się przepisów i administrowanie podatków. Również celna i administracja podatkowa w dwóch krajach ma inną strukturę organizacyjną, zadania i funkcje, na co wpływa zainstalowany zakres odpowiedzialności i kompetencji (w tym. terytorialne rozmieszczenie najniższej kraju). Dlatego powierzchowne porównanie niektórych wskaźników (np. koszty zbierania jednego euro lub liczba pracowników instytucji) nie daje pełnego i obiektywnego przedstawienia. Na to w swoich wypowiedziach wskazuje Komisja europejska, Organizacja współpracy gospodarczej i rozwoju.

Nie mniej ważne jest to, w jaki sposób kształtuje się budżet administracji podatkowej dwóch krajów. Przy obliczaniu kosztów na zbieranie jednego euro w większości przypadków są brane pod uwagę koszty trzy kategorie — koszty administracyjne, wydatki na wynagrodzenia i wydatki na technologie informacyjne.

Technologie informacyjne

Na Łotwie budżet IT jest wliczone w budżet SRS (w 2015 r. — 15,4%). W Estonii budżet podatkowej i celnej administracji wliczone w całkowity budżet Ministerstwa finansów. W ten sposób w kosztach administracji podatkowej Estonii nie jest widoczny ogólny wzór na koszty IT.

Po drugie, choć w Estonii, jak i na Łotwie, podatkowa i celna administracja jest zintegrowany, procesy ją utrzymać w jednym miejscu, głównie w ministerstwie finansów. To znaczy, że w Estonii podatkowa i celna, administracja i samodzielnie wykonuje funkcje swojej podstawowej działalności (administracja podatków i ceł, walka z organami podatkowymi i celnymi przestępstwami). Dla skutecznego działania instytucji nie mniej ważne procesy centralnie zapewnia Ministerstwo finansów Estonii (zarządzanie finansami, rachunkowość zasobów, zarządzanie systemami informacyjnymi, administracja technologii komunikacyjnych, itp.). Do zarządzania treścią i systemów komunikacyjnych w Estonii stworzony oddzielny Centrum technologii informatycznych (Information Technology Centre for the Ministry of Finance), który wykonuje funkcje, które w Łotwie realizuje Sterowanie informatyki SRS. To znaczy, że koszty te procesy nie są wliczone w budżet podatkowej i celnej administracji Estonii.

Koszty administracyjne

Należy wziąć pod uwagę fakt, że na Łotwie istnieje 27 centrów obsługi klienta SRS, a w Estonii — prawie o połowę mniej, zaledwie 16. Jest to spowodowane nie tylko powierzchni kraju, ale i innym liczbą podatników i nierówna powłoką usług sektora publicznego, co często jest postrzegana z punktu widzenia polityki, a nie skuteczności. Na Łotwie istnieje bardziej rozdrobnioną strukturę podatników, czyli jest znacznie więcej podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w bardzo małym zakresie (129 124 podmiotu, natomiast w Estonii — tylko 32 283). Oczywiście, to wymaga od Łotwy, w tym od SRS, dużych zasobów.

Ważne jest również to, że koszty administracyjne zwiększa manualny obrót dokumentów między госучреждениями. I to pomimo decyzji rządu o korzystaniu z dokumentów z bezpiecznym e-podpisem. Niestety, na przykład, oświadczenie o działalności niewypłacalności nadal nie można złożyć w formie elektronicznej. Poszczególne sądy też nie biorą dokumenty z podpisem elektronicznym. Ponadto, na Łotwie wciąż duży odsetek osób, które wolą wykonywać swoje obowiązki wobec państwa osobiście. W 2015 roku 41% osób fizycznych złożyło roczną deklarację o dochodach w formie papierowej (w Estonii 95% zaprasza deklaracji tylko w formie elektronicznej). Trzeba przyznać, że na temat korzystania z IT Estonia na krok wyprzedzając Łotwę. Świadczy o tym raport Światowego forum gospodarczego w globalnym technologii za 2015 rok. Tam Łotwa zajmuje 33 miejsce, a Estonia — 22 miejsce na świecie. Tak się historycznie złożyło, bo z 2000 roku urzędy w Estonii koncentrowały się na swoich podstawowych funkcji, a IT oferowane jako zewnętrzna usługa. Na Łotwie i w Estonii urzędy częściej używali do tego swoje wewnętrzne zasoby.

Wpływ geografii

Biorąc pod uwagę różną długość granic lądowych (u Estonii — 294 km, na Łotwie — 407 km), na Łotwie ma 23 punkty kontroli celnej (5 — na zewnętrznej granicy), a w Estonii — 11 punktów (3 — na zewnętrznej granicy). Ważne jest, aby wziąć pod uwagę, że Łotwa graniczy nie tylko z Federacją Rosyjską, ale i z Republiką Białoruś, skąd często otrzymuje dużą ilość nielegalnych papierosów. Nasz kraj jest często używany jako tranzytu przez państwo.

Podział odpowiedzialności

Aby obiektywnie porównać dwie instytucje, należy ocenić ich zakres odpowiedzialności i kompetencji. Tu też są istotne różnice. Na Łotwie SRS wykonuje szereg funkcji, które nie wchodzą w procesy Zarządzania podatków i ceł Estonii. Na przykład:

  • Identyfikacja podmiotów Prawa o walce z legalizacją rażące нажитых pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, ewidencja i nadzór. W Estonii zajmuje się tym osobnego biura w składzie policji.
  • Nadanie i pozbawienie statusu organizacji pożytku publicznego.
  • Wszystkie funkcje związane z swoich kas (rejestracja, ewidencja itp.).
  • Funkcje związane z госимуществом.
  • Funkcje celnej laboratorium (w Estonii zajmuje się tym Centrum badań środowiska).
  • Zatrzymanie i zakończenie działalności gospodarczej, utrzymanie listy adresów/osób ryzyka itp.

Jeśli porównać równoważne i pozornie podobne funkcje, znacznie różni się liczba imprez, które prowadzi ta lub inna administracja podatkowa. Na przykład, w 2015 roku SRS wydała podatników 534 pomocy, a podatkowa i celna administracja Estonii — tylko 13 zaświadczeń (pomoc — to odpowiedź instytucji na pytanie, jak w konkretnych okolicznościach stosuje się normy prawne. Celem pomocy — udzielić porady o tym, jak, zdaniem instytucji, osoby prywatnej należy postępować w konkretnej sytuacji prawnej, aby te działania były zgodne z prawem). Przy okazji, wynajem odnosi się w Estonii, w przeciwieństwie do Łotwy, jest usługą odpłatną.

Jeszcze jeden przykład: w 2015 roku SRS dostarczyła podatników 494 357 telefonicznych konsultacji, podczas gdy estońskie koledzy o połowę mniej — 251 232. Co do pisemnych konsultacji, ich SRS Łotwy przekazała 86 612 podatników, że prawie trzykrotnie więcej, niż w Estonii (31 885). Doświadczenie pokazuje, że niejasne podatników pytania najczęściej związane z błędną interpretacją przepisów lub zasad i częstymi zmianami w nich, a nie z braku wiedzy lub niedoskonałością pracy SRS.

Jeśli porównać ujawnione i zapobiegać przestępczości, widać, że na Łotwie w 2015 roku w wyniku pracy SRS ujawniono 690 istotnych nieprawidłowości, w tym w zakresie prób wwozu narkotyków. W Estonii została rozwiązana 163 istotnych przestępstwa.

Pracownicy urzędu celnego SRS Łotwy zabezpieczyli 136 686 607 przemytu papierosów, podczas gdy estońskie koledzy — około osiem razy mniej (16 568 096). SRS Łotwie oraz skierowała do postępowania karnego dwa razy więcej procesu karnego (123). Estońskie koledzy za rok przekazano do postępowania karnego 40-50 procesów.

Możliwości automatyzacji

Dzięki rozwojowi e-środowiska w Estonii wiele funkcji już od dłuższego czasu całkowicie lub częściowo zautomatyzowane lub są wykonywane bez zbędnej biurokracji. Z kolei u nas te druciki są często wymogiem aktów normatywnych.

Jeden z najważniejszych procesów administracyjnych, podatków, na który SRS przeznacza znaczne środki, to zwrot nadpłaty podatku dochodowego od ludności na podstawie deklaracji o dochodach. W Estonii ten czasochłonny proces już od kilku lat jest w pełni zautomatyzowany, tak jak dane od pracodawców, banków i innych urzędów trafiają w formie elektronicznej. Dlatego w deklaracji nie należy dokładać dodatkowe dokumenty. W Estonii jest również zainstalowany mniejsza ilość wydatków, za które można odzyskać nadpłatę PODATKU. Na przykład, świadczeń nie stosuje się na medycynę i stomatologiczne usługi, tak jak to jest wolny wybór każdej osoby. SRS Łotwie już kilka lat wzywa do przeglądu tego systemu, ale bezskutecznie. W tej chwili SRS ponownie przygotowuje się do złożenia w ministerstwie Finansów swoją wizję tego, jak uczynić proces bardziej skutecznym.

Kolejny żywy przykład obciążeń administracyjnych — proces stosowania administracyjnych kar pieniężnych. W Estonii jest zautomatyzowany — mieszkańców nie zapraszają na osobiste spotkanie w celu podjęcia decyzji. Jeśli podatnik nadal opóźnia złożenie deklaracji, automatycznie wysyłany administracyjny protokół. Na Łotwie odpowiedzialność za неподачу deklaracji stosuje się zgodnie z przepisami Kodeksu naruszeń administracyjnych. W odniesieniu do każdej osoby sporządza się protokół, oceniane są obciążające lub łagodzące okoliczności, podejmuje się decyzję. Dla tego człowieka zapraszają na osobiste spotkanie.

Myślę, że znaczne środki przeznacza się na nieefektywne procedury w odniesieniu do handlowców, którzy z jakiegoś powodu zarejestrowali działalność gospodarczą, ale przez długi czas jej nie rozwijają. Akty prawne obowiązują SRS przyjmowanie deklaracji i ankiety (w tym puste) od takich podatników (a jest ich u nas prawie 100 000!). Dużych zasobów od SRS tre